Samen op zoek naar coördinaten van de nieuwe tijd en leidende principes

Ons Nederlandse zorgstelsel

In Nederland hebben we een zorgsector ontwikkeld om trots op te zijn. Er zijn goed opgeleide dokters en andere professionals, goed geoutilleerde ziekenhuizen, prima organisaties voor geestelijke gezondheidszorg, verpleging en zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Iedereen kan in de eigen omgeving terecht bij een huisarts, tandarts, fysiotherapeut, apotheek, psycholoog, wijkverpleegkundige en nog veel meer. Voor onze publieke gezondheid zijn er GGD’s. Dat alles voor jong en oud, arm en rijk, sterk en zwak, thuis of in instellingen. Veel instituten, bestuurders en branche­organisaties werken er hard aan. En elke dag weer zetten heel veel professionals zich in voor de allerbeste zorg voor hun cliënten. 

Maar is dat allemaal duurzaam genoeg?

Dáár bestaan nogal wat zorgen over. Vanuit de aanbodkant zijn er dramatische voorspellingen over de toenemende kosten, professionals raken gedemotiveerd door bureaucratie en ‘afvinklijstjes’, er zijn organisaties en bestuurders die eigenbelang laten prevaleren, en de klassieke financiële prikkels voor instellingen en professionals dragen niet altijd bij aan gezondheid. Verder zijn er nogal wat knelpunten vanuit de optiek van de gebruikers. Om er een paar te noemen: gebrek aan integraliteit in toegang en begeleiding, gebrek aan aansluiting van zorg met onderwijs en arbeid, gebrek aan expertise in wijkteams / wijkverpleging, lange wacht- en doorlooptijden, patiënten / cliënten worden niet als partner beschouwd, nieuwe bevolkingsgroepen vallen tussen wal & schip

Oplossingen worden niet tot moeizaam gerealiseerd

Binnen de zorg lijken we elkaar gevangen te houden in bestaande structuren en systemen. Dat houdt weer een aantal perverse financiële prikkels in stand die echte verandering blokkeren. Bovendien is er ons inziens nog wat anders aan de hand. Dat gaat over de manier waarop we als maatschappij kijken naar zorg en gezondheid. In de huidige benadering hebben enkele ‘verlichtingsidealen’ de overhand gekregen: decompositie en specialisatie (Newton), strijd en aanpassing (Darwin), ratio en hard bewijs (Descartes). Dit heeft geleid tot vooral ‘ziektezorg’ en heeft ons aanvankelijk heel veel gebracht.

Maar inmiddels volstaat deze benadering niet meer.

 

Wat wil SHCLab dan wel?

In 2014 brachten we ons eerste Manifest uit met daarin ’coördinaten van duurzame zorg’. Ons doel: met deze coördinaten de dialoog over duurzame zorg onder burgers, professionals, beleidsmakers, bestuurders en politici richting geven. We zijn aan de slag gegaan met die dialoog. In 2016 hebben we het Manifest  herzien en herijkt op wat er zoal in beweging is. Wij continueren onze bijdrage aan de ontwikkeling van duurzame gezondheidszorg door de dialoog te blijven organiseren. Het gaat ons om een echte beweging voor duurzame verandering in denken en doen bij iedereen die ertoe doet. Dus bij patiënten, burgers, professionals, bestuurders, politici, farmaceutische industrie, beleidsmakers, etc. Doet u mee?

Onderteken ons manifest Sustainable Healthcare lab

Onderteken nu!

Sustainable HealthCare Lab op Twitter

Regiegroep

Paulien van Hessen

Paulien van Hessen

Marije Talstra

Marije Talstra

Wilfrid Opheij

Wilfrid Opheij

Jan Tromp

Jan Tromp

jmtromp@mac.com
0627843566

 

Bijeenkomsten

  • 8 september 2014: Een gezonder Nederland
  • “Een gezonder Nederland”. daarover gaat de dialoogbijeenkomst die het Sustainable Healthcare Lab (SHCL) samen met RIVM organiseert.  We verbinden dan 12 de Coördinaten voor duurzame gezondheidszorg van het SHCL (ons manifest) met de vier perspectieven van de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV 2014) van het RIVM die net gepubliceerd is, en willen daarover in gesprek. Onder andere artsen, andere zorgprofessionals en studenten, beleidsmakers, bestuurders en onderzoekers, (en U ook) zijn allen welkom.

    Op 8 september staat één van de coördinaten “Preventie geeft meer gezondheid” centraal. We organiseren deze bijeenkomst samen met prof.dr. Hans van Oers. Hij is bij uitstek expert op dit gebied en was eindverantwoordelijk voor de “Een gezonder Nederland”. De vier perspectieven uit de VTV-2014 staan centraal in onze dialoog in het SHCL: “Op en top gezond”, Iedereen doet mee”, “Heft in eigen handen” en “Gezonde Welvaart”. De perspectieven schetsen een beeld van mogelijk wenselijke toekomsten. We gaan in op de kansen en keuzes die aan de orde zijn. Voor een korte samenvatting van de perspectieven en de kansen en keuzes in de VTV-2014, zie:

    http://eengezondernederland.nl/Een_gezonder_Nederland/Highlights/Perspectieven_op_de_toekomst

    
In deze dialoog geven we inzicht in de stand van zaken op het gebied van gezondheid en ziekte, en gaan we daarna in gesprek over wat die vier genoemde perspectieven betekenen vanuit het perspectief van duurzame principes in de gezondheidszorg. Wat is vanuit duurzaamheid geredeneerd volgens u het meest wenselijke perspectief? En hoe denken anderen daarover? Wat zijn robuuste keuzes? Welke vooronderstellingen hebben we over preventie en zijn die waar? Hoe kunnen we taaie patronen doorzien en doorbreken? Welke acties zijn nodig om verder te komen?
  
In de bijeenkomsten streven we naar uitwerking van die duurzame principes en van de toepassing daarvan. Dat willen we doen door dialoog te organiseren en te faciliteren, ingegeven vanuit kennis en ervaring uit verschillende wetenschappelijke disciplines zoals geneeskunde, gezondheidswetenschappen, filosofie, economie, psychologie, technologie. Zo willen we bijdragen aan een beweging voor duurzame verandering in denken en doen, bij professionals, bestuurders, patiënten, burgers, politici en beleidsmakers.

    Over onze mede-organisator: 
Prof. dr. ing. Hans van Oers (1956) is chief science officer ‘system assessments for policy support’ bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en hoogleraar Openbare Gezondheidszorg aan de Universiteit van Tilburg. Het centrale thema in zijn werk is het versterken van de brug tussen beleid, praktijk en onderzoek op het gebied van de volksgezondheid, op lokaal, nationaal en internationaal niveau.

    Deze bijeenkomst is inmiddels geweest. Voor een uitgebreid verslag, klik hier.

    Klik hier voor foto’s.

  • 8 september 2015: Een duurzame toekomst voor de GGZ
  • Op dinsdag 8 september van 18.00 – 21.30 uur heeft het Sustainable Healthcare Lab een dialoogbijeenkomst georganiseerd met als titel: “Een duurzame toekomst voor de GGZ”.

    Verslag en presentaties:

    Presentatie Wilma Boevink

    Presentatie Machteld Huber

    Presentatie Jim van Os

    Presentatie Adriaan Jansen

    Ruim zestig deelnemers kwamen op dinsdag 8 september naar weer een levendige en inspirerende bijeenkomst van het Sustainable HealthCare Lab (SHCLab). Ditmaal is de toekomst van de geestelijke gezondheidszorg (GGz) het thema. Hoewel de aanwezige behandelaars en bestuurders op hun werk hun handen vol hebben aan de huidige verregaande veranderingen als beddenreductie en transities, is iedereen op zoek naar een ontwikkelrichting voor de langere termijn. Hoe ziet de GGz er over vijf tot tien jaar uit?

    Jan Tromp, arts-psychotherapeut en voormalig bestuurder in de GGz, leidt namens de collegae van SHCLab de avond in. Hij heeft deze bijeenkomst georganiseerd vanuit een welgemeende behoefte om in deze tijd van ‘deconstructie van de GGz’ te onderzoeken of er een nieuw perspectief ontstaat. Is er sprake van innovatieve disruptie in het domein? Dient zich een nieuw en duurzaam ‘verhaal’ aan? En wat zijn daarvan de belangrijkste pijlers?

    SHCLab heeft vier boeiende sprekers bereid gevonden om elk vanuit hun perspectief de zaal mee te nemen naar een nieuw zicht op een duurzame GGz. Sommige aanwezigen herkennen vanavond verschillende coördinaten uit het SHCLab-manifest.

    Deelnemers vestigen de aandacht op de noodzakelijke verschuiving van de GGz van het medische naar het sociale domein en van aanbodgerichte naar persoonsgerichte zorg. Zelfmanagement is een ander sleutelbegrip vanavond, gelieerd aan het gezondheidsconcept dat Machteld Huber onder veel instemming toelicht. Rond haar steevast oneerbiedig aangeduide ‘spinnenweb’ zal zich een groot deel van de discussies ontspinnen, gesprekken die verder gaan dan hier en daar een baken verzetten. Enthousiaste deelnemers durven met elkaar de GGz behoorlijk diepgaand opnieuw uit te denken.

    Hardnekkig niet luisteren

    De aftrap is voor Wilma Boevink, wetenschappelijk medewerker van het Trimbos Instituut. Boevink is als ervaringsdeskundige avant la lettre al jaren actief in de Herstelbeweging. Ze signaleert een groeiend zelfbewustzijn onder patiënten en bepleit dat hun ervaringskennis als volwaardige kennis naast die van de behandelaars mag gelden. “Er is geen sector waar zó hardnekkig niet geluisterd wordt als de GGz. Je hoeft de wensen van iemand die ‘iets in zijn bovenkamer mankeert’ niet serieus te nemen, is de redenering. Iemand mankeert echter in de regel niet voortdurend iets, maar soms. In de tussenliggende periodes kan hij zijn kennis uitstekend overbrengen.” Een gedeeld eigenaarschap van de GGz is waar we heen zouden moeten, volgens de onderzoeker. In de groepsdiscussie rond dit thema is iedereen het daarover eens. Maar men signaleert een angst bij behandelaars om af te stappen van het goedbedoelde paternalisme ‘ik ben de arts, ik weet wat goed voor u is’. Deze houding loslaten en de inbreng van de patiënt werkelijk in de behandeling integreren, blijkt geen gemeengoed. Evenmin is helder hoe precies ervaringsdeskundigheid in de organisatie moet worden geborgd. Behalve in de 1-op-1-consulten, blijft er behoefte aan een structurele verankering van deze kennis, al was het maar omdat 1-op-1-consulten steeds minder voorkomen.

    Eigen veerkracht

    De patiënt – of liever: persoon! – in the lead is ook het uitgangspunt van arts-onderzoeker Machteld Huber van het Louis Bolk Instituut. Binnen de commissie Kaljouw werkt ze mee aan een innovatief toekomstplan van zorgberoepen en -opleidingen. Toen Huber als beginnend huisarts zelf meermaals patiënt werd, raakte ze gefascineerd door de vraag welke factoren in iemands leven herstelbevorderend werkten: waar haalt iemand zijn veerkracht vandaan? Ze begon met herdefiniëren van de traditionele term ‘gezondheid’ naar het bredere concept ‘positieve gezondheid’: ‘Het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.’ De factoren die bijdragen aan een goede gezondheid werkte Huber uit in het volgende model: presentatie Volgens Machteld Huber begint alles met de vraag ‘Wat wilt u veranderen?’ Iemand die het nog lege model voor het eerst invult en vaststelt dat hij op een voor zijn gevoel essentiële waarde te laag ‘scoort’, kan besluiten daar iets aan te doen. Een maand later zou hij iets beter kunnen scoren op diezelfde waarde. Op die manier vergroot hij zijn gezondheidsoppervlak. In de toekomst ziet Huber graag dat iemand die het model invult en op bepaalde punten ondersteuning nodig heeft, kan doorklikken naar een e-Health-module. Ook vertelt ze dat de factor ‘zingeving’ de sterkste gezondmakende factor blijkt.

    Tijdens de uitleg over dit nieuwe gezondheidsconcept klinkt er ‘Eye-opener!’ in de zaal. Anderen hadden Hubers inzichten al eerder gehoord, maar de heldere toelichting maakt de tongen los, ook later in het subgroepje. Het model en de logica erachter worden toegejuicht: zelf iets doen aan je gezondheid daar waar jij vindt dat dit moet, niet als vanzelfsprekend een medisch inhoudelijke weg route kiezen, in samenhang en vanuit patiëntenperspectief het totaalplaatje bekijken en daarbij meer aandacht geven aan coaching en ondersteuning. Daarnaast wordt gewezen op zorgvuldige praktische toepassing van het ‘spinnenweb’ als instrument, dat op zichzelf uitstekende input zou kunnen vormen voor het SHCLab-Manifest.

    Stop eindeloos escaleren

    Ook psychiatrisch epidemioloog Jim van Os (MUMC) kiest een integrale invalshoek voor zijn verhaal, dat begint met de simpele constatering dat 25% van de Nederlandse bevolking op jaarbasis behoefte heeft aan een vorm van GGz en dat we momenteel 7% in behandeling hebben. Hij onderstreept dat hier sprake is van een Public Health-probleem en stelt kritische kanttekeningen bij de ‘keuzes’ die momenteel gemaakt worden waar het gaat om welke problemen wel of niet behandeld worden. Van Os: “Wat willen we eigenlijk bereiken: de afwezigheid van symptomen of aanpassingsvermogen en eigen regie? Willen we iets bereiken door valse beloften te doen of door zinvolle doelen te stellen? We moeten af van die diagnosegeoriënteerde aanpak met eindeloos escaleren en eindelijk eens fasegericht gaan werken.” Hij bepleit dat we goed moeten kijken naar wat wel en wat niet werkt, naar het waarom achter de geldstromen, naar onder- en overbehandeling van bepaalde aandoeningen in onderlinge vergelijking. Hij sluit aan bij Wilma Boevink waar het gaat om beter luisteren naar de patiënt: “We moeten ophouden met dat hullie-zullie denken. We zijn allemáál ervaringsdeskundigen.

    Wijkgericht aanpakken

    De toekomst van de nieuwe GGz ligt volgens Van Os in een wijkgerichte aanpak. “We zijn bezig met een boek hierover. Dat gaat over een populatie van ca. 20.000 mensen die zoveel mogelijk hun eigen regie voeren en een team van professionals die elkaar weten te vinden.” Hij is ervan overtuigd dat dit soort van integrale netwerkzorg beter zal werken. Ook m-Health en e-Health moeten in de nieuwe Public Health aanpak een echte plaats krijgen: “We kunnen de aantallen patiënten niet aan met 1-op-1-consulten.”

    In de discussie stellen de deelnemers later enkele bezorgde kanttekeningen bij een wijkgerichte aanpak: Zou die niet leiden tot een gemeentelijke regie vergelijkbaar met die over Jeugdzorg? Gaat dan ook de volwassenenpsychiatrie naar de WMO? En wat te denken van hoge frictiekosten bij de bestaande instellingen? Is het niet beter uit te gaan van een gedeeltelijke outputbekostiging gebaseerd op de dimensies uit het model van Huber?

    Geen V&D meer

    Als laatste krijgt Adriaan Jansen, RvB-voorzitter van GGZ Friesland de microfoon. Hij zet zijn perspectieven op het gebied van organisatiekunde en verandermanagement naast de idealen van de eerdere sprekers. De praktijk van onsamenhangende geldstromen en sturingsmechanismen, regeldruk, gestapeld toezicht en transities blijkt behoorlijk weerbarstig en met regelmaat de goede wil en het gezonde verstand in de weg te zitten. Toch gelooft ook Jansen in een houdbare GGz. In zijn visie is het zonneklaar dat de toekomst geen ruimte biedt aan grote V&D-achtige instellingen, maar aan ‘heterogene allianties’: vraaggedreven flexibele groepen van samenwerkende organisaties. In een zich differentiërende en segmenterende zorgmarkt is niet zozeer concurreren de kunst, maar op onderdelen samenwerken. Kennis opbouwen, delen en borgen vindt Jansen een belangrijk aandachtspunt, ook als gekozen zou worden voor een populatiegerichte aanpak als in het voorbeeld van Van Os. Als afsluiter wil hij nog een waarschuwing kwijt: “Cultuurveranderingen laten zich niet top-down afdwingen.”

    Plenair en later bij de borrel wordt volop nagepraat. In de gepresenteerde thema’s mist een groep aandacht voor preventie in het sociale domein en vult die zelf in. Geopperd wordt dat gemeenten, door de WMO gestimuleerd, meer aandacht gaan schenken aan vormen van preventie, waar de verzekeraars die uit de GGz hebben ‘gesneden’.

    Hubers concept staat verder centraal: het richtingsgevoel voor de toekomst van de GGz gaat in dit gezelschap uit van gezondheidsbevordering die begint vanuit de patiënt zélf.

    Verslag: Linda van Ingen, freelance tekstschrijver met focus op Zorgvernieuwing.

  • 22 april 2015: Inspiratiebijeenkomst over de menselijke relatie tussen zorgprofessional en zorgvrager
  • Op woensdag 22 april organiseerde het Sustainable HealthCare Lab (SHCL) samen met Compassion for Care een inspiratiebijeenkomst over de menselijke relatie tussen zorgprofessional en zorgvrager.

    Dit thema behoort tot één van de 12 coördinaten uit het manifest voor duurzame zorg van het SHCL en ligt ten grondslag aan de Compassion for Care beweging.

    De relatie tussen professional en zorgvrager is niet alleen een zakelijke relatie tussen aanbieder en klant, maar bovenal een menselijke relatie. Het gaat ook om nabijheid, troosten en aanwezigheid, juist als het moeilijk wordt, als het niet lukt, als er weinig of geen mogelijkheden meer zijn om de ziekte te keren. Hieraan vorm en inhoud geven is niet eenvoudig, maar op vele plekken in onze zorg gebeurt het wel.

    We hebben zes zeer aansprekende sprekers gevonden die vanuit verschillende perspectieven hun kennis en ervaring delen:

    • Elke de Quay, trainer en coach dialooggestuurde zorg; spreker, schrijver en co-denker voor professionals in de zorg én voor zorgvragers. Moeder van een meervoudig complex gehandicapt meisje.
    • Michael van Balken, uroloog in het Rijnstate Ziekenhuis
    • Salmaan Sana, oprichter Compassion for Care, spreker TEDx Maastricht, trainer en adviseur
    • Annemiek Vroom, directeur Stichting IKONE, spreker TEDx Nijmegen, geboren met de aandoening Osteogenesis Imperfecta.
    • Alec Malmberg, gynaecoloog in het Universitair Medisch Centrum Groningen
    • Melanie van ’t Hof, auteur van De Afgekeurde Lever ter promotie van orgaandonatie en ex kankerpatiënt
    • Ligaya Butalid, gepromoveerd op het medisch consult binnen de veranderende context van de Nederlandse huisartsenzorg.

    Deze bijeenkomst is inmiddels geweest. Klik hier voor een uitgebreid verslag.

     Klik hier voor foto’s.

     

     

  • 12 januari 2015: Financieringsprikkels gericht op meer gezondheid per €
  • Het afgelopen decennium werkten we in de Nederlandse gezondheidszorg met een financieringssysteem dat door marktconforme prikkels de efficiëntie moest bevorderen. De vraag is of dat gelukt is. Marktwerking geeft een opwaartse druk op productie. Met budgetterings­plafonds en aanneemsommen proberen overheid en zorgverzekeraars die productie in te tomen. In ziekenhuizen leidt de DBC-systematiek tot starre zorgpatronen, strategisch declareren en moeilijk te doorgronden bedrijfsvoering. Tegelijkertijd speelt kwaliteit een steeds grotere rol bij de inkoop van DBC’s. Geeft dit systeem ons nu meer zorg, en uiteindelijk meer gezondheid per €? Hier en daar klinkt de roep om regioregie en regiobekostiging.

    De dialoogbijeenkomst richtte zich vooral op de financiering van Medisch Specialistische Zorg, zeg maar de ziekenhuizen. Inleiders waren prof. dr. Johan Polder van RIVM en Tranzo, Wout Adema RA MBA, bestuurder/CFO Antonius ziekenhuis, en prof. dr. Marcel Lévi, voorzitter Raad van Bestuur AMC. Na de inleidingen bespraken de aanwezigen 7 stellingen over betere financiering van de zorg: meer gezondheid per €, met specifieke aandacht voor de MSZ. 

    Hieronder treft u de 7 stellingen aan, het verslag, foto’s en links naar de presentaties van de drie inleiders:

    Klik hier voor het verslag van de dialoogbijeenkomst.

    Klik hier voor de presentatie van Prof. Johan Polder.

    Klik hier voor de presentatie van Wout Adema.

    Klik hier voor de presentatie van Prof. Marcel Lévi.

     Voor stellingen, besproken op de bijeenkomst, klik hier.

    Klik hier voor foto’s.

     

  • 20 januari 2014: Van repareren naar equiperen: hoe maken we de omslag in de zorg?
  • Van repareren naar equiperen: hoe maken we de omslag in de zorg?

    Invitational Conference maandag 20 januari 2014, 19.00 – 22.00 uur Twynstra Gudde, Amersfoort
    Is het doel van de gezondheidszorg repareren wat kapot ging? Of accepteren we een leven met beperkingen?

    • Moet alles wat kan, of zijn er grenzen aan de zorg, inclusief aan de financiële mogelijkheden?
    • Is zorg een kwestie van vraag en aanbod, of van vraag en antwoord?
    • Waarom is begrenzing van gezondheidszorg in de praktijk zo weerbarstig?

    Job Kievit (hoogleraar Kwaliteit van Zorg en afdelingshoofd Endocriene en Hoofd-Hals Chirurgie, LUMC) en Annelies van Heijst (hoogleraar Zorg, Cultuur en Caritas aan de Universiteit van Tilburg en auteur van het boek Menslievende Zorg), geven elk hun visie op duurzame gezondheidszorg en op de stappen die daarvoor nodig zijn.

    Intussen heeft deze bijeenkomst plaatsgevonden. Via de onderstaande button kunt u de presentatie’s van Annelies van Heijst en Job Kieviet downloaden. 

    Presentatie: Houdbare zorg op meso-, micro- en macro-niveau

    Presentatie: Duurzaamheid mooi maar moeilijk presentatie 
  • 27 maart 2013: Op zoek naar duurzame principes en coördinaten
  • Tijdens de eerste bijeenkomst van het Sustainable HealthCare Lab hebben we een eerste ‘vingeroefening’ gedaan op zoek naar de duurzame principes en coördinaten. De resultaten van deze bijeenkomst zijn verwoord in 11 coördinaten die als startpunt kunnen dienen voor verdere uitwerking: 

    1. Naast rechten ook plichten.
    2. Van repareren naar equiperen.
    3. Demedicaliseren waar mogelijk.
    4. Niet alles moet wat kan.
    5. Een menselijke relatie tussen zorgprofessional en zorgvrager.
    6. Balans tussen vechten en accepteren.
    7. Preventie geeft meer gezondheid, maar niet minder kosten.
    8. Financieringsprikkels gericht op meer gezondheid.
    9. Denken, handelen en gidsen vanuit integrale kwaliteit.
    10. Verbind de eilanden van specialisten en instellingen.
    11. Burgers organiseren de zorg zoveel mogelijk zelf. Z

    Bij de eerste bijeenkomst op 27 maart 2013 waren aanwezig:                                                                             

    mevrouw prof.dr. J.E.J.M. van Heijst
    Universiteit Tilburg

    mevrouw prof.dr. D. van de Mheen
    IVO / Erasmus Universiteit

    prof.dr. H. van Oers
    RIVM / Universiteit Tilburg

    prof.dr. M.G.M. Olde Rikkert
    Radboud Universiteit Nijmegen

    prof.dr. H.H.F. Wijffels
    Universiteit Utrecht/ Sustainable Finance Lab

    De volgende mensen gaven aan geïnteresseerd te zijn, maar konden niet aanwezig zijn op 27 maart 2013:

    mevrouw dr. E. Borst-Eilers 
    Minister van Staat /RvT Stichting Stivoro en Helen Dowling Instituut

    drs. J. de Jonge
    Catharina Ziekenhuis Eindhoven

    mevrouw prof. dr. P.L. Meurs
    Instituut Beleid en Management Gezondheidszorg (Erasmus)

    mevrouw prof.dr. A. Mol
    Universiteit van Amsterdam

    prof.dr. A. Nieuwenhuijzen Kruseman
    KNMG / Maastricht University

    prof.dr. F. Rutten
    Instituut Beleid en Management Gezondheidszorg (Erasmus)

    prof.dr. D. Ruwaard
    Maastricht University

    prof.dr. P. Schnabel
    Sociaal Cultureel Planbureau         

    mevrouw prof.dr. E.H. Tonkens
    Universiteit van Amsterdam

    prof.dr. J.J. Polder
    Tilburg School of Social and Behavorial Sciences

    prof.dr. F.G.A. van der Meché
    Erasmus MC

    Download ons manifest in pdf formaat

    Missie

    Sustainable HealthCare Lab

    Het Sustainable HealthCare Lab wil waarde, inhoud en effectiviteit toevoegen aan het lopende maatschappelijke debat over duurzame zorg, los van bestaande structuren en belangen. Er is verandering nodig om de zorg toekomstbestendig te maken. Verandering gestoeld op duurzame principes. We weten niet precies hoe die verandering er uitziet, maar hebben wel een idee van de richting, de coördinaten. We streven naar ontwikkeling van de duurzame principes en naar de toepassing ervan: een steen in de vijver.